A
Aanbod
Beschikbare woningen die te koop staan of te huur.
Aanhuurbemiddeling
Meehelpen om een geschikte woning te vinden die je wilt huren.
Aanhuurmakelaar
Makelaar die voor jou werkt om een geschikte huurwoning te zoeken.
Aankoop-, verkoop- en financieringskosten
Kosten die je moet maken wanneer je een woning koopt. Den hierbij aan de overdrachtsbelasting, notaris kosten, kosten voor de makelaar en bijvoorbeeld de afsluitprovisie voor de hypotheek. Een aantal van deze kosten zijn aftrekbaar van de belasting.
Aankoopbemiddeling
Meehelpen om een geschikte woning te kopen.
Aankoopmakelaar
Makelaar die je helpt om een geschikte woning te kopen.
Aankoopopdracht
Een opdracht die je geeft een makelaar. Deze zal je helpen met het zoeken en kopen van een woning.
Afkoopwaarde
Het kapitaal dat je opgebouwd hebt in het beleggingsdeel van je hypotheek, dat je uitgekeerd krijgt op het moment dat je hypotheek wordt beëindigt.
Het is ook de uitkering die je krijgt bij voortijdige beëindiging van een gemengde levensverzekering. Dit bedrag kan je gebruiken om je hypotheek af te lossen, of een deel ervan.
Aflossingsvrije hypotheek
Een vorm van hypotheek waarin je alleen rente betaalt en niet aflost. Voor een aflossingsvrije hypotheek die je sinds 1 januari 2013 afsluit, is de rente niet aftrekbaar van de belasting.
Afsluitprovisie
Het bedrag dat de bank in rekening brengt bij het afsluiten van een hypotheek.
Akte
Een akte is een Notarieel document waarin veel zaken worden vastgelegd. Bij het kopen van een woning krijg je te maken met de leveringsakte en een hypotheekakte.
Annuïteiten hypotheek
Bij deze hypotheekvorm blijft de bruto maandlast tijdens de looptijd van de lening gelijk zolang de rente niet wijzigt. Na verloop van tijd verandert wel de samenstelling van de netto maandlast. In het begin betaal je veel rente en los je weinig af. Naarmate de looptijd vordert, ga je steeds meer aflossen en dus minder rente betalen.
Appartement
een appartement is een woning in een groter gebouw. Een appartement is de benaming voor een woning van één verdieping.
Appartementsrecht
Wie een appartementsrecht heeft, heeft een aandeel in een gebouw. Dat aandeel geeft ook recht op alleengebruik van dat bepaalde gedeelte van een gebouw. Bovendien geeft het appartementsrecht recht op gebruik van gemeenschappelijke ruimtes, zoals het trappenhuis. Het aandeel en het bijbehorende gebruiksrecht vormen samen het appartementsrecht. Dit appartementsrecht wordt ingeschreven in de registers van het Kadaster. Hierdoor bestaat tegelijk de mogelijkheid om een eigen hypotheek te vestigen. Alle appartementseigenaren zijn samen eigenaar van het hele flatgebouw of complex. Appartementsrechten kunnen voor woningen zijn, maar ook voor bedrijfs- of kantoorruimte.
B
Bankgarantie
De garantie van een bank die je doorgaans afspreekt met de verkoper als je een woning koopt. Doorgaans wordt deze snel na het verstrijken van de ontbindende voorwaarden gesteld.
Bedenktijd
Na het tekenen van de koopovereenkomst heb je als koper drie dagen wettelijke bedenktijd. De bedenktijd gaat in op de dag nadat je de door beide partijen getekende koopakte (of een kopie) hebt ontvangen. Binnen die drie dagen moeten minstens twee werkdagen vallen, en eindigt de termijn op een zaterdag, zondag of feestdag, dan loopt hij door tot de eerstvolgende werkdag. Zo ben je als koper beschermd tegen een overhaaste beslissing.
Bedrijfsgebouw
Gebouw dat bestemd is om daarin een bedrijf uit te oefenen.
Bedrijfsruimte
Kantoorpand, winkelpand, bedrijfspand
Belastingaftrek
Hypotheekrente die je mag aftrekken voor de inkomstenbelasting. Ook de kosten voor de hypotheekakte, de taxatie en de kosten voor Nationale Hypotheek Garantie zijn aftrekbaar.
Beleggingen
Investeren in onroerend goed met winstoogmerk
Beleggingspand
Gebouw dat je als belegging koopt.
Bemiddelingsovereenkomst
Overeenkomst tot bemiddeling voor de verkoop, aankoop of verhuur van je woning.
Bemiddelingsvoorwaarden
Voorwaarden die van toepassing zijn op de bemiddelingsovereenkomst
Beroepsaansprakelijkheidsverzekering
Een verzekering die makelaars en hypotheek/assurantie adviseurs hebben afgesloten ten behoeve van de aansprakelijkheid die voortvloeit uit fouten of verzuimen die begaan worden bij de uitoefening van hun beroep.
Bestek
Een nauwkeurige beschrijving van een werk, samen met de materialen die gebruikt worden, de voorwaarden en de kwaliteitseisen en de bouwtekeningen. Het is ook nodig voor de controle van de kwaliteit van de bouw.
Bestemmingsplan
Een door de gemeente opgesteld plan waarin staat aangegeven waarvoor de grond of gebouwen gebruikt mogen worden, dat bindend is. Het bestaat uit een plankaart, bebouwingsvoorschriften, toelichting en een exploitatieopzet. Op de plankaart kan een koper bekijken welke bestemming het perceel heeft dat de koper gaat kopen. In de bebouwingsvoorschriften staan bouwmogelijkheden en bestemmingen in dat gebied aangegeven en verder omschreven, bijvoorbeeld goothoogten, inhoud van de bouwwerken, rooilijnen, bebouwingsintensiteit etc.
Blokverwarming
Verwarming middels ketels die een heel blok of complex verwarmen.
Bod
Een bedrag dat door een serieuze gegadigde wordt geboden met daarbij behorende eventuele ontbindende voorwaarden, opleveringsdatum en opsomming van roerende en onroerende zaken die bij dit bod behoren.
Boeterente
Een bedrag dat je moet betalen wanneer de hypotheekbedragen niet op tijd worden voldaan. Je betaalt ook vaak een boeterente wanneer je tussentijds meer aflost dan het toegestane percentage van de hypotheek.
BOG (bedrijfsonroerendgoed)
Onroerend goed bestemd voor bedrijfsactiviteiten.
Borgsom (huur)
De borg die je betaalt als je een woning huurt. Meestal 1 of 2 maanden.
Bouwdepot
Nieuwbouwwoningen worden in termijnen betaald; over het algemeen betaal je bij de notaris eerst de grond en naarmate de bouw vordert de resterende bouwtermijnen. De hypotheek wordt op het moment van aankoop van de grond voor het gehele bedrag afgesloten en in een bouwdepot geplaatst. Uit dit bouwdepot worden de termijnen betaald. Je ontvangt rente over dit bedrag, maar deze is vaak lager dan de hypotheekrente die moet worden betaald.
Bouwfinanciering
De wijze waarop een nieuw te bouwen huis wordt betaald. Dat gebeurt in termijnen, eerst de grond en vervolgens naarmate de bouw vordert de resterende termijnen. De hypotheek wordt op het moment van aankoop voor het gehele bedrag afgesloten en in depot gezet. Vanuit het depot worden de termijnen betaald. Over het bedrag in depot ontvangt men rente. Deze is soms lager dan de hypotheekrente die moet worden betaald over de opgenomen bedragen.
Bouwtermijnen
Een nieuwbouwhuis wordt vaak in termijnen betaald. De gedeelten van de koop/aanneemsom die volgens het contract voor een nieuwbouwhuis moeten worden voldaan zijn de bouwtermijnen.
Bruto huur
De bruto huur is de huur die maandelijks betaald wordt. Hierin zijn naast de netto huur ook de servicekosten en stookkosten opgenomen.
Bungalow
Een bungalow is een woning, soms een recreatiewoning, bestaande uit een enkele woon-en slaap-oppervlakte op de begane grond. Wanneer er één kamer zich op een tweede woonlaag bevindt valt dit type bouw ook nog onder het begrip bungalow, vaak semi-bungalow genoemd. Er worden de laatste jaren veel bungalowparken gebouwd. De bungalows doen dan dienst als recreatiewoningen. De meeste bungalowparken hebben gemeenschappelijke paden en parkeerplaatsen. Soms zijn er meer faciliteiten die onder gezamenlijk eigendom vallen. Het onderhoud is dan ondergebracht in een Vereniging van Eigenaren (VvE). De besturen van deze verenigingen kunnen rechtshandelingen plegen en contracten sluiten waaraan de individuele leden wettelijk gebonden zijn. Bij het kopen van een bungalow op een bungalowpark vormt zo’n VvE soms een onverwacht hoge extra vaste uitgave.
C
Canon
De jaarlijkse heffing over grond die in erfpacht wordt uitgegeven.
Casco Woning
Hiermee wordt aangegeven de dragende constructie van een huis plus de buitenafwerking. Het huis is wind- en waterdicht, maar de binnenafwerking moet nog gebeuren.
Convectorput
Dit is een verwarmingselement dat in een smalle ruimte onder het vloeroppervlak is aangebracht. Hierbij zie je geen radiator in het zicht.
Courtage
Het loon of provisie die je aan de makelaar betaalt na een succesvolle dienstverlening.
D
Dagrente
De rente die op dat moment geldt voor nieuwe hypotheken.
Dalrente
De laagste rente in de periode dat de hypotheekofferte geldig is.
Doorzonwoning
Een doorzonwoning is de aanduiding voor een woning die veel gebouwd werd in Nederland in de tweede helft van de twintigste eeuw. De naam is afgeleid van het feit dat de woonkamer over de gehele diepte van het huis doorloopt. De woonkamer heeft dan ook twee ramen, zodat de zon door de hele kamer kan schijnen. Naast de woonkamer ligt over het algemeen een halletje met een trap naar de verdieping achter de voordeur, een gang met toegang tot het toilet, en een gesloten keuken. Op de eerste verdieping van de woning een aantal slaapkamers.
E
Economische waarde
Bedrag dat een woning zou opbrengen als deze onder optimale omstandigheden zou worden verkocht (ook wel de onderhandse of vrije verkoopwaarde).
Eengezinswoning
Een ééngezinswoning is een woningtype dat bedoeld is voor bewoning door één persoon en zijn/haar eventuele gezin.
Effectieve rente
De effectieve rente geef de werkelijke kostprijs van de hypotheek per jaar aan. De rente die je werkelijk betaalt. Bij de berekening van de effectieve rente wordt naast de nominale rente ook rekening gehouden met de eventuele afsluitkosten, het tijdstip van betalen (aan het begin of aan het einde van de maand) en het aantal betalingen per jaar (elke maand, elk kwartaal etc.). Wordt ook bruto-werkelijke-rente genoemd.
Eigendomsakte (leveringsakte)
Een door het kadaster gewaarmerkt afschrift van de transportakte. Je ontvangt een eigendomsakte van de notaris, dit is tevens de eigendomsakte van je huis.
Eigenwoningreserve
De eigenwoningreserve is het bedrag waarvoor je geen eigenwoningschuld kunt aangaan als je een andere eigen woning koopt. De eigenwoningreserve is dus het bedrag dat ‘verplicht’ moet worden gebruikt voor de aankoop van de eigen woning. Als de eigenwoningreserve positief is, kan je voor dit bedrag geen eigenwoningschuld aangaan als je een andere eigen woning koopt. Als de eigenwoningreserve nul of negatief is, heeft de eigenwoningreserve geen invloed op de eigenwoningschuld. De eigenwoningreserve neemt toe met de overwaarde van een verkochte eigen woning.
Eigenwoningschuld
De eigenwoningschuld is het bedrag van de lening(en) voor de eigen woning. De rente die je betaalt over deze lening(en), mag je aftrekken in box 1. Het gaat om de (hypotheek)schuld die je hebt afgesloten voor de aankoop(kosten), voor verbouwing en onderhoud van de eigen woning en/of voor de afkoop van de rechten van erfpacht, opstal of beklemming. De rente over die schuld kan je in principe aftrekken als kosten van de eigen woning in box 1.
Erfpacht
Als de grond waar je huis op staat niet van jou is, betaal je huur. De huur heet erfpachtcanon en is fiscaal aftrekbaar.
Etage
Een etage of verdieping is een laag van een gebouw.
Executiewaarde
De executiewaarde is de getaxeerde opbrengst van een huis bij gedwongen verkoop. Meestal is dit bedrag 75% tot 90% van de waarde bij vrije verkoop.
Expat
Iemand die gedurende lange tijd in het buitenland werkt.
Expiratiedatum
De einddatum van een contract, bijvoorbeeld het einde van een hypotheekcontract of een rentevastperiode.
F
Financieringskosten
Kosten die gemaakt worden voor het verkrijgen van een hypotheek, zoals taxatiekosten, hypotheekaktekosten en kosten voor Nationale Hypotheek Garantie.
Flat
Een flat is een gebouw met meerdere woonlagen (etages).
funda
De internetsite (www.funda.nl) waarop de woningen staan die door makelaars worden aangeboden.
G
Garantie Instituut Woningbouw (GIW)
Het Garantie Instituut Woningbouw (GIW) werd in 1975 opgericht om de kwaliteit van nieuwbouw koopwoningen te bevorderen en kopers te beschermen. Het GIW is op 1 januari 2010 opgeheven. De garantie- en waarborgregelingen zijn voortgezet door Woningborg en de Stichting Waarborgfonds Koopwoningen (SWK). Koop je een nieuwbouwwoning met zo’n garantie, dan ben je onder meer beschermd als de bouwer failliet gaat en bij ernstige gebreken, en kun je bij een geschil terecht bij een geschillenregeling.
Gebruiksoppervlakte
De gebruiksoppervlakte van een ruimte of een groep van ruimten is de oppervlakte, gemeten op vloerniveau, tussen de scheidingsmuren (dragende muren, die de desbetreffende ruimte of groep van ruimten omhullen. Uitsluitend verwarmde gebieden tellen mee in de berekening.
Geliberaliseerde huurprijzen
Een huurprijs is geliberaliseerd als de woning in de vrije sector valt. Sinds 1 juli 2024 (Wet betaalbare huur) hangt dat af van het aantal punten in het woningwaarderingsstelsel: in 2026 valt een zelfstandige woning met 187 punten of meer in de vrije sector. Woningen tot en met 186 punten vallen onder sociale huur of middenhuur, met een maximale huurprijs. Voor huurcontracten van vóór 1 juli 2024 geldt overgangsrecht.
Geliberaliseerde huurwoning
Een huurwoning in de vrije sector: in 2026 een zelfstandige woning met 187 punten of meer in het woningwaarderingsstelsel. Voor zo’n woning geldt geen maximale huurprijs, wel een maximale jaarlijkse huurverhoging.
Geregistreerd partnerschap
Partners kunnen hun relatie officieel laten erkennen d.m.v. een geregistreerd partnerschap. Dit kan door het partnerschap te laten registreren bij de burgerlijke stand. De fiscale positie van personen in een geregistreerd partnerschap is gelijk aan die van gehuwden.
Groene stroom
Groene stroom is elektriciteit opgewekt uit duurzame energiebronnen.
Grondwarmte
Grondwarmte of geothermische energie is energie die wordt gewonnen door gebruik te maken van het temperatuurverschil tussen de aardoppervlakte en diep in de aarde gelegen warmtereservoirs. Vooral in vulkanische streken (IJsland) liggen die op zo geringe diepte dat winning economisch lonend mogelijk is.
Ook hier wordt er mee gewerkt door zogenaamde warmtepompen.
H
Herbouwwaarde
Het bedrag dat nodig is om de woning opnieuw op te bouwen, bijvoorbeeld na brand. De herbouwwaarde, die meestal in het taxatierapport staat vermeld, is de basis voor de opstalverzekering van je huis.
Hoofdelijke aansprakelijkheid
Wanneer gezamenlijk een hypotheekschuld wordt aangegaan, kan ieder afzonderlijk van elkaar aangesproken worden voor de totale schuld.
Huis
Er bestaan drie types huizen naar de manier van bouwen, namelijk (1) vrijstaande huizen, (2) huizen die aan één ander huis zijn vastgebouwd. Dit heet ‘twee onder één kap’, (3) huizen die aan twee zijden aan een ander huis zijn vastgebouwd. Dit wordt meestal een rijtjeshuis genoemd.
Huisvestingsvergunning
Een vergunning die een huurder soms nodig heeft om in een goedkope woning te mogen wonen. Op deze manier controleert de gemeente de verdeling van goedkope woningen. De huisvestingsvergunning kan aangevraagd worden bij de betreffende gemeente. Het inkomen telt mee bij het wel of niet verkrijgen van deze vergunning.
Huurbeding
In bijna alle hypotheekakten staat een standaardbepaling, waardoor het verboden is om zonder schriftelijke toestemming van de bank het huis te verhuren of te verpachten. Dit heet een huurbeding. Een verhuurde woning is immers minder waard op de vrije markt.
Huurbescherming
Huurbescherming betekent dat als de verhuurder de huur opzegt en de huurder het daar niet mee eens is, de verhuurder altijd naar de rechter moet om de huurder eruit te krijgen. Zolang de rechter niet heeft beslist dat de huurder het huis uit moet, loopt de huurovereenkomst gewoon door. Huurbescherming is van toepassing op woonruimte en op detailhandel-bedrijfsruimte.
Huurovereenkomst
De akte waarin de huur is vastgelegd
Huurpand
Een woning of bedrijfsruimte die in eigendom is bij een verhuurder (een particulier, belegger of een woningbouwvereniging), die een overeenkomst van verhuur en huur (meestal vastgelegd in een huurcontract) heeft gesloten met de gebruiker van het huurpand die daarvoor maandelijks huur betaalt.
Huurrecht
Het huurrecht staat in titel 4 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Boek 7 behandelt de bijzondere overeenkomsten. Ook de algemene regels voor overeenkomsten in Boek 6 gelden voor de huurovereenkomst.
Huurtoeslag
Een toeslag die de huurder kan aanvragen als de huur in verhouding tot het inkomen van de huurder te hoog is. Het is een financiële tegemoetkoming van de overheid in de kosten van een huurwoning. Tot 1 januari 2006 heette huurtoeslag nog huursubsidie.
Huurverhoging
Hoeveel de huur per jaar omhoog mag, is wettelijk begrensd. In 2026 is dat maximaal 4,1% voor sociale huur (vanaf 1 juli 2026), 6,1% voor middenhuur en 4,4% voor de vrije sector. Binnen die grenzen staat de huurverhoging in het huurcontract of spreken verhuurder en huurder hem af.
Huurwoning
Woning die bestemd is voor de verhuur.
Hypotheek
Langlopende lening met onroerende zaak (je woning dus) als onderpand.
Hypotheekakte
Notariële akte waarin het hypotheekrecht wordt verleend. Alle rechten en plichten van hypotheekgever en hypotheeknemer worden vermeld. Deze akte wordt ingeschreven in de openbare registers die je kunt vinden bij het kadaster.
Hypotheekgever
Huiseigenaar. Het huis wordt als onderpand gegeven hypotheeknemer degene die het huis als onderpand aanvaardt (hypotheekinstelling).
Hypotheeknemer
De partij die geld uitleent tegen het verkrijgen van hypothecaire zekerheid, dus met onroerende zaak als onderpand. De hypotheeknemer is dus de geldschieter.
Hypotheekregister
Een openbaar – voor iedereen toegankelijk – register waarin via de notaris de hypotheek wordt ingeschreven. Het hypotheekregister wordt bijgehouden bij het kadaster.
I
Inboedelverzekering
Een inboedelverzekering is een verzekering tegen schade die men aan de inboedel (of: huisraad) kan oplopen. Een inboedelverzekering is een schadeverzekering en valt onder de brandverzekeringen. Tussen de inboedelverzekeringen van de diverse verzekeraars bestaan inhoudelijke verschillen. Deze verschillen zijn vaak klein, zodat het goed mogelijk is een algemene omschrijving van een inboedelverzekering te geven. De inboedel is alle roerende zaken die tot de particuliere huishouding van de verzekerde behoren.
Inboedelwaardemeter
Garantie tegen onderverzekering. Dit houdt in dat de verzekeraar bij schade geen beroep zal doen op eventuele onderverzekering.
Inhoud woning
Bruto inhoud (lengte x breedte x hoogte) met gebruikmaking van buitenwerkse maten.
Instaprente
Een startrente of instaprente is een tijdelijke, meestal lage hypotheekrente (1 of 2 jaar). Tijdens deze renteperiode mag je de rente zonder kosten omzetten of vastzetten voor een bepaalde periode en hypotheekrente tarief. Deze vorm van rente kan meestal alleen bij een nieuwe hypotheek gekozen worden. Een instaprente kan interessant zijn als je verwacht dat de hypotheekrente nog verder gaat dalen, en dus even af wilt wachten voordat je de hypotheek voor langere tijd vastlegt. Verwacht je bijvoorbeeld dat de rente binnen een jaar flink zal gaan dalen, dan is een instaprente een goed idee omdat je dan de hypotheek een jaar later tegen een veel gunstiger rentetarief kunt vastzetten.
K
Kachel
Het verschil tussen een haard en een kachel is dat de kachel zich bevindt voor en niet in de schoorsteenopening zoals een haard.
Kadaster
Rijksinstelling waar alle onroerende zaken staan geregistreerd met vermelding van de eigenaar en eventuele erfdienstbaarheden en erfpacht. Het kadaster houdt ook het hypotheekregister bij. Het kadaster is een openbaar register.
Kadastraal uittreksel
Het kadastraal uittreksel is een overzicht met de basisgegevens van een vastgoedobject, schip of vliegtuig uit de kadastrale registratie op een bepaalde datum. Het overzicht vermeldt onder andere: • naam, adres, geslacht en geboortedatum van de kadastrale eigenaar • kadastrale aanduiding • oppervlakte • zakelijke rechten (met uitzondering van erfdienstbaarheden) • belemmeringen, zoals aanduidingen in het kader van de Monumentenwet, aanduidingen in het kader van de Belemmeringenwet Privaatrecht (leidingen) en besluiten inzake de Wet Bodembescherming (vervuilingen) • aanvullende registratie zoals verklaringen van erfrecht, wijziging in hypotheken en afkoop van erfpachtcanons. Het uittreksel is bedoeld om aan te geven wie bij het Kadaster als eigenaar van een bepaald perceel staat geregistreerd op een bepaalde datum.
Kale huurprijs
De huur per maand zonder servicekosten en eventuele stookkosten.
Kantoorpand
Bedrijfsruimte geschikt voor vooral administratief werk.
Koopakte
In dit document wordt een koopovereenkomst van een onroerende zaak schriftelijk vastgelegd.
Koopovereenkomst
Een koopovereenkomst, met een ouderwetse term ook wel aangeduid als overeenkomst van verkoop en koop, is een overeenkomst, waarbij de koper een koopprijs betaalt aan de verkoper, die op zijn beurt de eigendom van een goed overdraagt aan de koper.
Koopwoning
Woning die bestemd is voor de verkoop
Kosten Koper (k.k.)
Staat een woning te koop voor een prijs kosten koper, dan betaal je als koper naast de koopsom ook de kosten van de overdracht. Daaronder vallen onder meer (1) de overdrachtsbelasting: in 2026 2% als je er zelf gaat wonen, 0% als je de startersvrijstelling krijgt en 8% voor andere woningen, zoals een tweede woning of een woning om te verhuren; (2) de notariskosten voor de akte van levering; (3) de kosten voor de inschrijving van de akte bij het Kadaster.
L
Leegstandswet
Op basis van de Leegstandswet kan een woning tijdelijk worden verhuurd.
Levering
De levering is opgesplitst in twee delen. Bij de juridische levering wordt het perceel op naam van de koper gezet. Dit gebeurt middels het ondertekenen van de akte van levering bij de notaris. Ook wel transportakte genoemd. De feitelijke levering vindt plaats bij het overdragen van de sleutels.
Leveringsakte (eigendomsbewijs)
Een notariële akte waarbij de onroerende zaak, in dit geval het huis wordt overgedragen.
Lichtstraat
Een systeem van ruiten in een framewerk dat ervoor zorgt dat er via het dak voldoende daglicht naar binnen kan komen.
Looptijd
De jaren tussen het afsluiten en het aflossen van de hypotheek.
M
Maandlast
Het bedrag dat je hypotheek je elke maand kost aan rente en aflossing. De bruto-maandlast is het bedrag dat je elke maand betaalt, netto-maandlast is het bedrag dat overblijft als je belastingaftrek verrekend is.
Maisonnette
Een maisonnette is een woning in een groter gebouw, zoals een flat, waarbij meerdere verdiepingen aanwezig zijn per woning.
Makelaardij
Bedrijf dat bemiddelt in onroerend goed.
Meeneemregeling
Regeling om een hypotheek mee te mogen nemen bij een verhuizing binnen de periode dat je looptijd nog niet afgelopen is.
N
Nationale Hypotheek Garantie
Waarborgfonds dat borg staat als je de rente en aflossing van je hypotheek door omstandigheden als werkloosheid, arbeidsongeschiktheid, een scheiding of overlijden niet meer kunt betalen. Met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) krijg je vaak een lagere rente. NHG kan alleen tot een bepaalde grens: in 2026 is de kostengrens € 470.000, of € 498.200 als je ook energiebesparende maatregelen financiert.
Nen-2580
De meetinstructie die vrijwel alle makelaars hanteren bij het bepalen van de oppervlakte van de woning.
Nominale rente
De jaarlijkse rente die door de maatschappijen gehanteerd wordt zonder rekening te houden met de bijkomende kosten en de momenten van betaling.
O
Onder bod zijn
Toezegging van de makelaar van de verkoper aan een gegadigde geen transactie met andere gegadigden te zullen bevorderen. Bezichtigingen door andere gegadigden blijven wél mogelijk.
Onderhandse verkoopwaarde
Vrij van huur en gebruik. Ook wel vrije verkoopwaarde genoemd. De waarde van de woning wanneer je deze in normale omstandigheden verkoopt. De woning is vrij van huur en gebruik en wordt dus niet verhuurd aan en bewoond door een ander.
Onderhuur
De onderhuurovereenkomst is een huurovereenkomst waarbij de huurder een gedeelte van zijn gehuurde zaak weer aan een andere huurder verhuurt.
Onroerend goed
Vastgoed
Onroerende-zaakbelasting
Onroerendezaakbelasting (OZB) is een belasting die door gemeenten wordt geheven van eigenaren en gebruikers van onroerende zaken.
Ontbindende voorwaarden
Geldige redenen om de koop (of verkoop) van het huis te annuleren. Ontbindende voorwaarden staan in het koopcontract. Voorbeelden van ontbindende voorwaarden: • het verkrijgen van een hypotheek • het verkrijgen van de Nationale Hypotheek Garantie • het verkrijgen van een woonvergunning • de uitkomst van een bouwkundig onderzoek Ontbindende voorwaarden gelden alleen als ze in de wet, of in het koopcontract staan.
Opstalverzekering
Daarmee is je huis (niet de inboedel) verzekerd tegen brand, storm, blikseminslag en andere rampen. Verplicht voor het afsluiten van een hypotheek.
Optie
Het recht om door een eenzijdige wilsverklaring een koopovereenkomst te doen ontstaan. Degene die het recht heeft is niet verplicht er gebruik van te maken.
Opzegtermijn
Aan het einde van iedere rentevast periode en bij verkoop van je huis kan een hypotheek worden opgezegd. Soms gebeurt dit direct, soms pas na een zekere termijn.
Overbruggingskrediet
Lening om de tijd te overbruggen tussen de aankoop van een nieuw huis en de verkoop van je oude huis. Daarbij gebruik je de overwaarde van je oude huis. Een overbruggingskrediet heeft meestal een looptijd van maximaal 24 maanden, en in die periode betaal je alleen rente.
Overdrachtsbelasting
Belasting die je betaalt als je een woning of ander onroerend goed koopt, over de koopsom zonder het bedrag voor roerende zaken (in de koopakte staat hoe dat is verdeeld). In 2026 is het tarief 2% als je er zelf gaat wonen, 8% voor andere woningen (zoals een tweede woning of een beleggingspand) en 10,4% voor ander vastgoed, zoals bedrijfsruimte. Ben je tussen de 18 en 35 jaar, koop je een woning om zelf in te wonen en is die maximaal € 555.000 waard, dan betaal je dankzij de startersvrijstelling geen overdrachtsbelasting. Die vrijstelling krijg je maar één keer.
Overige bedrijfsruimte
Bedrijfsruimte die niet als middenstandsbedrijfsruimte in gebruik is.
Overlijdensdekking
De meeste aanbieders van hypotheken stellen verplicht dat het risico van overlijden van de hoofdkostwinner afgedekt wordt. Wanneer de hoofdkostwinner komt te overlijden kan dat financiële problemen opleveren voor de overgebleven partner. Met een overlijdensrisicoverzekering wordt er bij overlijden een bedrag uitgekeerd. Dit bedrag wordt dan aangewend om (een deel van) de hypotheek af te lossen.
Overnamekosten
De verhuurder kan overnamekosten rekenen voor roerende zaken zoals vloerbedekking en gordijnen. Huurder is niet verplicht deze zaken over te nemen en daarvoor kosten te maken.
Oversluiten
Het opnieuw afsluiten (bij een andere of dezelfde maatschappij) van je lopende hypotheek tegen betere voorwaarden of een lagere rente. Als je bij dezelfde maatschappij blijft, hoef je niet opnieuw naar de notaris
Overwaarde
Het positieve verschil tussen de restschuld van je lopende hypotheek en de waarde van je huis bij vrije verkoop. Op basis van overwaarde kun je je hypotheek verhogen, bijvoorbeeld om een verbouwing te betalen.
P
Pacht
De benaming voor een op huur lijkende overeenkomst waarbij agrarische gronden door de eigenaar (verpachter) in gebruik wordt gegeven aan de pachter.
Passeren
De formele handeling waarbij een akte (verkoop huis, hypotheek) door beide partijen en de notaris wordt ondertekend.
Perceeloppervlakte
Het perceel is het oppervlakte van de grond die bij de woning hoort.
Portiekwoning
Een portiek is een vaak ingebouwde, aan de straatzijde geheel open ruimte, waarin zich de ingang van een gebouw bevindt. Meerdere woningen hebben een gemeenschappelijk portiek. Portiekwoningen zijn woningen die rond een gemeenschappelijk trappenhuis zijn gebouwd. In het algemeen zijn portiekwoningen gespiegeld gebouwd, dat wil zeggen dat de woningen aan de linkerzijde van het portiek inwendig het spiegelbeeld van die aan de rechterzijde zijn.
Puntenstelsel
Met het woningwaarderingsstelsel (het puntenstelsel) wordt de kwaliteit van een huurwoning in punten uitgedrukt. Op basis van die punten bepaal je de maximale huurprijs. Sinds 1 juli 2024 geldt het stelsel niet alleen voor sociale huur maar ook voor middenhuur: in 2026 voor zelfstandige woningen tot en met 186 punten. Vanaf 187 punten valt een woning in de vrije sector en geldt geen maximale huurprijs.
R
Recht van hypotheek
Je geeft het recht van hypotheek aan de geldverstrekker bij het afsluiten van een hypotheek. Blijf je in gebreke met de aflossing en wordt je huis openbaar verkocht, dan heeft de geldverstrekker voorrang bij het vorderen van de opbrengst.
Recht van overpad
Het recht (erfdienstbaarheid) dat de eigenaar van een stuk grond heeft om over de grond van een ander te gaan. De ander heeft de plicht dit toe te staan en het pad in stand te houden. Dit recht hangt aan een onroerende zaak en blijft bij de verkoop in stand.
Rendement
Voor je beleggingen ontvang je koerswinst en dividend. Die twee samen vormen het rendement op je belegging. Het rendement op beleggingen is, gemeten over langere periodes, meestal hoger dan de rente op een spaarrekening, maar je loopt het risico dat koersen dalen of bedrijven geen dividend uitkeren. Een belegging kan dus ook een negatief rendement hebben.
Rentevaste periode
De periode die je met de geldverstrekker hebt afgesproken waarin je hypotheekrente ongewijzigd blijft. Normaal gesproken is het rentetarief hoger naarmate de gekozen rentevaste periode langer is.
Roerende goederen
Dit zijn goederen die de koper kan overnemen van de verkoper en niet al met de onroerende zaak zijn verbonden.
S
Servicekosten
De kosten die betaald worden aan de VvE. De Vve draagt zorg voor het onderhoud van het pand.
Sleutelverklaring
Deze wordt opgemaakt als de feitelijke levering (het overhandigen van de sleutels) op een eerder tijdstip plaatsvindt dan de juridische eigendomsoverdracht bij de notaris. De koper zal onder andere moeten zorgen dat bij de feitelijke levering de onroerende zaak door hem wordt verzekerd.
Stadsverwarming
Verwarmingssysteem waarbij warmte en soms ook warm water met een buizenstelsel vanuit een centraal punt naar de woningen in een wijk wordt gebracht. De woningen hebben dan geen eigen cv-ketel.
Stichting KFD
Het Keurmerk Financiële Dienstverlening is een kwaliteitskeurmerk voor financieel adviseurs, zoals hypotheekadviseurs. Het laat zien dat een kantoor aan hogere eisen voldoet dan de wet verplicht, vooral op het gebied van deskundigheid en klanttevredenheid. De oorspronkelijke stichting (SKFD) ging eind 2013 failliet; het keurmerk bestaat nog en wordt nu uitgevoerd door SVC Compliance.
Stookkosten
Stookkosten zijn de kosten voor verwarming en eventueel de kosten van warm water.
T
Taxatie
Het uitbrengen van een waarde-oordeel door een daartoe bevoegd persoon met een bepaald doel (voorbeelden doel: taxatie voor de financiering, taxatie voor de successie bij overlijden van een natuurlijk persoon, taxatie voor het bepalen van de reële waarde voor het uitbrengen van een bod op een te koop staand pand.)
Tophypotheek
Een hypotheek waarmee je meer leent dan de woning waard is. Dat kan niet meer: je mag maximaal 100% van de marktwaarde lenen. Alleen voor energiebesparende maatregelen mag je daarboven, tot 106% van de marktwaarde. De kosten koper betaal je dus uit eigen geld.
Transport
De juridische eigendomsoverdracht bij de notaris.
Transportakte
Officieel document dat door de notaris wordt opgemaakt en waarmee het eigendom van een huis officieel wordt overgedragen aan een nieuwe eigenaar. De transportakte wordt ook wel overdrachtsakte genoemd.
V
Variabele rente
Als je niet kiest voor een rentevaste periode, krijg je te maken met variabele rentestanden. Je betaalt per maand een bedrag afhankelijk van de rente.
Vereniging van Eigenaren (VvE)
Als je eigenaar bent van een appartementsrecht, ben je volgens de wet lid van de Vereniging van Eigenaren (VvE). Samen met de overige eigenaren behartigt de VvE de gemeenschappelijke belangen in en rond het appartementencomplex. In de splitsingsakte is aangegeven welk aandeel je als eigenaar hebt in het gehele gebouw.
Verhuurder
De verhuurder moet de zaak ter beschikking stellen en laten aan de huurder voor gebruik.
Verhuurmakelaar
Makelaar die in opdracht werkt van de verhuurder.
Verkoopmakelaar
Makelaar die in opdracht werkt van de verkoper.
Voorlopige teruggaaf
De aftrekbare hypotheekrente kan met een voorlopige teruggaaf per maand verrekend worden. Je krijgt elke maand netto meer geld in handen.
Vraagprijs
Een uitnodiging tot het doen van een bod.
Vrij op naam – V.O.N.
Koop je een huis ‘vrij op naam’ dan zijn makelaarskosten, notariskosten en BTW of overdrachtsbelasting bij de koopsom inbegrepen. De hypotheekaktekosten en de kosten voor inschrijving in het kadaster moet je wel zelf betalen.
W
Waarborgsom
Een bedrag dat gestort wordt door de koper (meestal bij de notaris) als zekerheid dat hij aan zijn betalingsverplichtingen zal voldoen.
Woningwet
De Woningwet gaat over de kwaliteit van de woningvoorraad en over het bouwen, het gebruik en de sloop van woningen.
Woonoppervlakte
De oppervlakte van de woning. Tegenwoordig worden alle woningen volgens de NEN-2580 norm opgemeten.
Woonvergunning
In een aantal gemeenten is – beneden een bepaalde koopprijs – een woonvergunning nodig. Een woonvergunning geeft je het recht om in het huis dat je gekocht hebt, in een bepaalde gemeente te gaan wonen.
WOZ-waarde
De gemeente stelt de fiscale waarde van je woning vast. Deze waarde wordt bepaald voor de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ).
Z
Zelfstandige woning
Een woning met een eigen toegang en eigen voorzieningen (zoals keuken, toilet, e.d.).
Zoekopdracht
Een opdracht tot begeleiding bij het zoeken en kopen van een huis waarvoor de makelaar een courtage mag berekenen. De inhoud van de opdracht (welke diensten in deze opdracht zijn inbegrepen) hangt af van wat de makelaar en de opdrachtgever met elkaar afspreken.